سیستم خنککننده ماشین دارای اجزای مختلفی است که رادیاتور مهمترین رکن آن را تشکیل میدهد. در ادامه دیگر اجزای تشکیلدهنده این سیستم را به صورت مختصر معرفی کردهایم:
مخزن رادیاتور
مخزن رادیاتور برای هواگیری و همچنین حفظ فشار مایع درون رادیاتور استفاده میشود.
پروانه
پروانه یا فن رادیاتور عملیات خنکسازی را سریعتر میکند و باعث میشود حرارت اضافی موتور خیلی زودتر دفع شود.
ترموستات
ترموستات یک شیر ترموکوبل است که در مسیر حرکت آب از موتور به سمت رادیاتور قرار میگیرد. هر زمان دمای آب رادیاتور از یک محدوده بالاتر برود، شیر ترموستات باز میشود و آب داغ از موتور راهی رادیاتور خواهد شد. بعد از خنک شدن موتور و آب رادیاتور، مجددا دریچه ترموستات بسته میشود.
واترپمپ (پمپ آب)
واترپمپ خودرو (پمپ آب) مایع داخل رادیاتور را به درون موتور میکشد و فشار لازم برای حرکت این مایع را در داخل لولهها به سمت رادیاتور فراهم میکند.
شلنگ فوقانی و تحتانی
مجموعهای از شلنگها و لولهها جهت انتقال آب بین رادیاتور و موتور وجود دارد که شلنگ فوقانی مجرای ورود آب داغ از موتور به رادیاتور است و شلنگ تحتانی نیز آب خنکشده را از رادیاتور به داخل موتور انتقال میدهد.
تسمه پروانه
بعضی از خودروها علاوه بر فن برقی، از پروانه مکانیکی نیز برای خنک کردن موتور استفاده میکنند. این پروانه بهوسیله یک پولی و تسمه پروانه نیروی خود را از موتور دریافت میکند. هر زمان که موتور خودرو روشن شود، پروانه نیز میچرخد و پیشرانه را خنک میکند. در ایران پیکان و پژو آردی و… چنین سیستمی دارند.
فن یا پنکه
فن یا پنکه جلوی رادیاتور قرار میگیرد و هوای محیط را با فشار بیشتر به پرههای رادیاتور میرساند. وجود فن باعث میشود تا آب داغ خیلی سریعتر خنک شده و عملیات خنکسازی موتور در زمان کمتری انجام شود.
قطعات نگهدارنده
سیستم رادیاتور توسط یک سری پایههای نگهدارنده در جای خود تثبیت میشود تا در تکانهای شدید خودرو صدمهای به آن وارد نشود.
درب رادیاتور
برای بررسی میزان مایع داخل رادیاتور و همچنین اضافه کردن محلول آب و ضد یخ، یا خروج گازهای اضافی از داخل رادیاتور مورد استفاده قرار میگیرد.
نتیجه گیری
رادیاتور ماشین از مهمترین اجزای فنی موتور بهحساب میآید که خرابی آن میتواند بسیار پرهزینه تمام شود، چراکه ایراداتی مثل سوختن واشر سرسیلندر، ضعیف شدن رینگ و پیستون، داغ شدن بیش از حد اجزای حساس موتور، از جمله عواقب خرابی رادیاتور خواهد بود. پس برای نگهداری خودرو، سرویس و بازرسی رادیاتور باید جزو اولویتهای شما باشد. همیشه به نسبت ۵۰-۵۰ از ضد یخ و آب تصفیه داخل رادیاتور استفاده کنید تا از جوش آوردن خودرو تا حد زیادی جلوگیری شود و موتور و سیلندر خودرو دچار پوسیدگی نشوند. خرابی رادیاتور خودرو اگر به موقع تعمیر نشود، به بقیه اجزای موتور هم صدمه میزند و در هنگام فروش ماشین موجب کاهش قیمت خودرو کارکرده میشود.